TINOS

Het heilige eiland

IMG_9335

TINOS STAD OF CHÓRA

Alle bezoekers van het eiland arriveren in de haven van Tinos-Stad. De moderne veerboothaven ligt niet ver van de oude haven. Bij aankomst ziet men vanaf het dek van de boot direct hoog boven de stad de belangrijkste kerk van Griekenland, gewijd aan het verkondigen van de blijde boodschap aan Moeder Maria. Deze bedevaartskerk trekt jaarlijks tienduizenden bezoekers, waarbij ook niet-orthodoxe gelovigen naar het eiland komen om de kerk en de icoon te bezichtigen.

De stad Chóra is met de typerende witte huisjes een prachtig karakteristiek Cycladen-stadje met de bedevaartskerk Panagía Evangelístria als blikvanger. In het bovenste gedeelte van de kerk bewaart men de icoon de 'Megalóchari' (Grote Vreugde) waaraan genezende helende/ krachten worden toegeschreven. De vele driedimensionale gelofteoffers zijn in de gehele kerk te vinden, maar ook de icoon zelf hangt vol met de meest prachtige sieraden die door gelovigen worden geschonken als hun wonder is geschied, hun gebed verhoord. Op weg naar de kerk kan het gebeuren dat u gelovigen op handen en knieën naar boven ziet kruipen op een speciaal hiervoor aangelegd pad langs de weg. Het laatste gedeelte van dit pad voert zelfs over een mozaïek van kiezels! Het verhaal gaat dat ooit een vrouw deze tocht heeft volbracht om genezing te vragen voor een ziek familielid en haar gebed en boetedoening werden beloond. Met dit verhaal voor ogen wordt vandaag de dag door velen deze tocht afgelegd voor een ziek familielid.

Chóra heeft een oud en een nieuw centrum, in elkaar overlopend langs de boulevard, met daarachter een wirwar van straatjes. ‘s Avonds wordt de boulevard voor verkeer afgesloten en kan men heerlijk langs de vele cafeetjes, restaurantjes en winkeltjes wandelen.

In het oude stadsdeel domineren nog twee andere kerken het straatbeeld: de Grieks-orthodoxe Malamatenia kerk en de rooms-katholieke Agios Nicolaos kerk.

IMG_9365

DE DUIVENTILLEN VAN TINOS

Heel bijzonder zijn de vele duiventillen in de valleien en op de heuvels van Tinos. Meer dan zeshonderd stuks volgens de een, meer dan duizend beweert de ander en weer een ander telt er zelfs dertienhonderd! Wat het precieze aantal ook is, de tillen zijn stuk voor stuk  geweldig mooie kunstige bouwwerken.

IMG_9556

STRANDEN

Overal op het eiland zijn mooie, veelal zandstranden te vinden. Rondom Chóra treft u veel stranden met faciliteiten aan, zoals het strand van Kionia bij Tinos Beach hotel, met de naburige archeologische opgravingen. 
Aan de oostkant van de oude haven in Chóra ligt het strand van Agios Fokás aan de gelijknamige baai. Bij Agios Sóstis, Laouti en Agios Ioannis Porto zijn ook mooie zandstranden. Voor de avonturiers onder u zijn met een jeep in het Ano Meria gebied nog veel meer mooie stranden te ontdekken. 
In het Kato Meria gebied bij Kolymbithra is een prachtige baai. In het Exo Meria gebied is het heerlijk toeven bij het strand van Isternia, is de baai van Kardiani een bezoek waard en de baai van Agios Romanos een aanrader!
Dit zijn slecht enkele voorbeelden van mooie stranden, na uw verblijf op Tinos zult u de lijst ongetwijfeld zelf verder kunnen aanvullen.

IMG_2292

CULTUUR EN TRADITIE

Mede doordat Tinos het 'Lourdes' van Griekenland is wijken de cultuur en traditie op Tinos enigszins af van die op de andere Cycladen eilanden. Sinds de vondst van de icoon wordt het eiland door veel gelovigen bezocht. Daarnaast heeft Tinos ook vastgehouden aan het eigen eilandleven. De traditie in het bewerken van marmer zal mede door de marmerschool in Pýrgos blijven voortbestaan. Tinos is vooral een handelseiland dat de eigen producten exporteert. Het verbouwen van knoflook en artisjokken vormt naast de visserij een belangrijke bron van inkomsten voor de bevolking.

174

GESCHIEDENIS

Geschiedenis in vogelvlucht

Zeegod Poseidon stuurde in de oudheid met succes een aantal ooievaars naar Tinos om een plaag giftige slangen te lijf te gaan. Waarschijnlijk is de naam dan ook afgeleid van ‘tanoth’ of ‘tenok’, wat slang betekent. De in het noorden gevonden tholos, een ronde tempel, vormt het bewijs dat er Myceners op het eiland waren. Rond 950 v.Chr. kwamen de Ioniërs. De belangrijkste nederzettingen uit de 7e en 6e eeuw v.Chr., waaronder het historische Tenos, zijn teruggevonden aan de rand van het Exómbourgo-gebergte. In de 4e eeuw v.Chr. werd de hoofdstad verplaatst naar het huidige Chóra.

Na de verovering door de Romeinen volgden de kruisridders. In 1204 werd het eiland ingenomen door een Latijnse keizer en van 1207 tot 1715 was Tinos in Venetiaanse handen. Uit die tijd stamt een groot aantal van de kunstig bewerkte duiventillen. In 1715 veroverden de Osmanen het eiland, maar de bevolking behield tal van privileges. In 1821 werd in Pyrgos de vrijheidsvlag gehesen, het begin van de Onafhankelijkheidsstrijd op Tinos. Een jaar later zag de Grieks-orthodoxe non Pelagía in een visioen de Moeder Gods een plek  aanwijzen waar iets bijzonders lag. Er werd een 850 jaar oude icoon gevonden, die een genezende kracht zou bezitten. Tinos groeide hierdoor uit tot een bedevaartsoord voor orthodoxe gelovigen.

In de Tweede Wereldoorlog werd Tinos bezet door de Duitsers en de Italianen. Op 15 augustus 1940 torpedeerde een Italiaans schip bij Tinos een Grieks marineschip. Ter nagedachtenis aan de overledenen is hiervoor bij de oude haven een monument  opgericht.

IMG_9411

PRINOS REIZEN TOP 10

Panagía Evangelístria

Bedevaartskerk Panagía Evangelístria is de blikvanger van Chóra. In het bovenste gedeelte van de kerk wordt de icoon Megalóchari (Grote vreugde) bewaard, waaraan genezende krachten worden toegeschreven. In de hele kerk zijn gelofteoffers te vinden. Ook de icoon zelf hangt vol met de meest prachtige sieraden die door gelovigen worden geschonken als hun gebed is verhoord. Op weg naar de kerk kan het gebeuren dat u gelovigen op handen en knieën naar boven ziet kruipen op een speciaal hiervoor aangelegd pad langs de weg. Het laatste gedeelte van dit pad voert over een mozaïek van kiezels. Het verhaal gaat dat een vrouw deze tocht ooit heeft volbracht om genezing te vragen voor een ziek familielid en dat haar gebed en boetedoening werden beloond. Met dit verhaal voor ogen wordt deze tocht vandaag de dag nog door velen afgelegd.

De duiventillen van Tinos

Heel bijzonder op Tinos zijn de vele duiventillen. Volgens de een zijn het er zeshonderd, volgens de ander meer dan duizend! De tillen zijn stuk voor stuk mooie kunstige bouwwerken. Elke duiventil is uniek en een uiting van architectonische fantasieën. De opmerkelijke en originele duiventiltorens schetsen het beeld van een buitengewoon creatieve bevolking.

De duif heeft een belangrijke symbolische waarde voor de Heilige Geest in het christelijk geloof. Ook is de duif een niet te onderschatten leverancier van voedsel: een gemiddelde duiventil biedt ruimte aan honderd broedparen en is goed voor 200 kilo gevogelte per jaar. Bovendien dragen de uitwerpselen bij aan een vruchtbare landbouwgrond. En als postduif was de duif ooit een belangrijk communicatiemiddel tussen de eilanden.

Het praktische gebruik van duiven werd in de 13e eeuw geïntroduceerd.  De duiventillen die u nu op Tinos kunt bewonderen stammen uit de 18e eeuw. Ze zijn overal in de valleien gebouwd, in de nabijheid van water. Vanwege de noordenwind bevindt de voorzijde zich nooit aan de noordkant. De tillen bestaan  uit meerdere verdiepingen, waardoor het mogelijk was om ze ook als opslagplaats  of zelfs als slaapplaats te gebruiken. Het belangrijkste element van de duiventil is het traliewerk van openingen, waardoor de duiven zich in het zonnetje kunnen koesteren. De openingen zijn gemaakt in de geometrische vorm van een zon of een diamant.

Klooster van Kechrovouni

Voor het klooster van Kechrovouni bij Arnados kunt u wel een paar uurtjes uittrekken. Het klooster is als een dorpje gebouwd, met kleine straatjes met minihuisjes voor de nonnen, de cellen. Het complex is mooi onderhouden en door de vele bloemen tegen de witgepleisterde muren erg fotogeniek. De hoge ligging zorgt voor prachtige vergezichten.

Het klooster is in de 11e of 12e eeuw gesticht en beschikt over meerdere kerken. De non Pelagía trad op jonge leeftijd tot het klooster toe en leerde er alles over het ascetisch leven. Ze zorgde voor de oudere en zieke non- nen en moest in de dorpen bedelen om in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. In haar cel – die te bezichtigen is – kreeg ze op 23 juli 1822 haar eerste visioen. Vlak voor de ochtendmis neemt ze tijdens een gebed een fel licht waar en krijgt de opdracht om de icoon van Moeder Maria te ontdekken. In september wordt er op de plaats die de non aangeeft gezocht en worden de fundamenten  van de tempel van Dyonisios en een vroegchristelijke basiliek gevonden. Op 30 januari 1823 wordt de icoon Megalóchari (Grote vreugde) ontdekt, waar vrijwel direct wonderen aan worden toegeschreven. Tot op de dag van vandaag komen gelovigen van heinde en verre naar Tinos in de hoop dat hun gebed wordt verhoord. Pelagía stierf op 28 april 1834. Haar schedel wordt bewaard in de prachtige witte marmeren kerk naast haar cel.

Archeologisch museum

In Chora, de hoofdstad ofwel Tinos-stad, kunt u veel vondsten uit de opgravingen van het antieke Tenos en de tempel van Poseidon.

Jezuït-klooster

Het Jezuït-klooster uit 1661 en het Ursuline-klooster uit 1862, waar vooral onderwijs werd gegeven zijn absoluut een bezoek waard.

Volax

Een prachtig dorp wat u niet mag missen! Omringt door de 'eieren' waant u zich in een ander landschap en ineens doemt het prachtige dorpje Volax op!

Pyrgos

Het marmer-dorp met de marmerschool! Uniek en dit dorp mag u niet missen!

Kato Meria, het noordoosten

Een stop in het dorp Komi is zeer de moeite waard. Dit mooie katholieke boerendorpje  bestaat  van de landbouw en ligt op 4 km van het wonderschone strand Kolymbithra. Iets meer naar het oosten ligt het dorp Agapi, dat ‘liefde’ betekent. Let op, want dit dorpje is door zijn verscholen ligging eenvoudig te missen!

Kardiani

Kardiani is het groenste dorp van Tinos. Natuurliefhebbers kunnen hier hun hart ophalen: in Kardani groeit iedere boom, plant of bloem en elk kruid dat in  Cycladen voorkomt.

Tempel van Poseidon

Net buiten Chora bij Konia is het restant van de tempel van Poseidon te bezichtigen voor wie archeologie interessant vindt een aanrader!

Baai bij Kolymbithra

Een van de mooiste stranden van Tinos aan de noordoostkust van het eiland! Een topper! Maar er zijn nog vele andere mooie stranden, zie hiervoor het 'kopje' stranden.

IMG_9424

ZELF EROPUIT

Tinos biedt elke bezoeker vele mogelijkheden om rond te toeren over het eiland met tal van bezienswaardigheden en prachtige stranden. Als u van wandelen houdt dan kunt u ook hier op dit Cycladen eiland uw hart ophalen. Er zijn tal van uitgezette wandelingen maar ook met een professionele gids kunt u spectaculaire wandelingen maken door een mooie natuur met prachtige vergezichten.

Chóra - Ktikádos - Kiónia - Chóra

Een mooie, cirkelvormige wandeling die u o.a. laat kennis maken met misschien wel het mooiste monopáti van Tínos en het mooie dorpje Ktikádos. De wandeling is vrij goed gemarkeerd met [4] en de wandeling eindigt op het strand van Kionia

De totale wandeling duurt 2u30 - in effectieve wandeltijd: 50 minuten tot het kruispunt bij Kýra Xéni, een kleine 15 minuten tot in Ktikádos en dan weer 50 minuten naar Kiónia. Daarna moet u nog via de asfaltweg zo’n 30 minuten tot in Tínos-stad. Als u in een heel rustig tempo wandelt en u neemt een lange lunchpauze in het restaurant Drosiá in Ktikádos dan heeft u een schitterende dag die zo'n kleine zes uur in beslag zal nemen.

Er zijn twee manieren om in Tínos of Chóra het belangrijke wandelpad naar het binnenland te bereiken:

  1. U vertrekt vanuit de haven van de oude haven en neemt u van op het pleintje met een soort modern podium in het midden de brede Leofóros Megalocháris die omhoog leidt naar de grote hoofdkerk van de Panagía Evangelístria. Die weg volgt u omhoog.
  2. U vertrekt vanuit de nieuwe haven en komt Chóra binnen via de Leofóros Stavroú - Kioníoon. In dit geval komt u eerst op een pleintje met palmbomen en een speeltuin. Ga in de linkerhoek rechtdoor, dan komt u op een tweede pleintje met een fonteinen dolfijn en daar leidt een nauw straatje rechtdoor naar het derde pleintje aan de voet van de Leofóros Megalocháris, waar u links omhoog kunt. Maar al op het eerste pleintje staat in de hoek ook een klein blauw bordje met het opschrift Xóbourgo - Falatádos - Liváda / Fáros, u kunt dit bordje volgen en dus links de Odós Theológos Afentoúli inslaan. Het straatje gaat over in de Odós Nikoláou en na 4 minuten wijst een bord rechts naar de Evangelístria kerk.

Als u vertrokken bent via de brede Megalocháris-laan, slaat u op het laatste kruispunt voor de grote kerk links af, ook hier staat een blauw bordje dat wijst naar Xóbourgo en Falatádos. Zo komt u ook op de Odós Nikoláou, die u naar rechts volgt.

Vanuit de Odós Nikoláou gaat u rechtdoor in de Odós Várvaras; deze trappenstraat loopt ongeveer 5 minuten verder de stad uit en gaat over in een geplaveide weg (bordje Xóbourgo + [4]). Na weer 2-3 minuten steekt u de asfalt rondweg over en gaat u rechtover verder omhoog op een breed geplaveid pad [4].

Na ongeveer een kwartiertje komt u  even verder op het oude plaveisel terecht en ook tussen de traditionele muurtje: even bedenken dat dit nog het oude Venetiaanse pad is dat eeuwen geleden al van de haven naar de burcht van Xóbourgo leidde... We laten natuurlijk enkele opritten rechts liggen en verder ook een bredere kiezelweg; u gaat gewoon altijd verder rechtdoor en omhoog op de prachtige kalderími (zie bij onze bestemming Pelion uitgebreide informatie over de kalderími) dit is het langste ongeschonden traject van Tínos. Rechts op de andere heuvel ziet u het klooster.

Na ongeveer drie kwartier komt u even op een stuk grindweg die van links komt, maar rechtdoor komt u na 10 meter weer op het oude monopáti (wandel- of ezelpad). U gaat onder een kerkje door, buigt geleidelijk naar rechts en u krijgt zo weer een mooi uitzicht op Chóra, rechts onder.

Zo komt u na een ongeveer 50 minuten bij de kapel van Kýra Xéni aan - het was een mooi aangelegde, maar nu verwaarloosde plek met lantaarns, en het is er dikwijls winderig. Vanaf hier ziet links Mýkonos met de kleinere eilanden Dílos en Rhínia, verder weg Náxos en Páros en Antíparos, en helemaal rechts in de verte (vaag misschien) Sífnos.

Binnen in het kerkje zijn er iconen van Kýra Xéni en van Agia Varvára.

In feite bevindt u zich hier op een belangrijk kruispunt van paden, waar u misschien nog enkele keren zullen voorbij komen... Rechts is er slechts een versperd pad, rechtdoor (en rechts van de kapel) loopt het pad verder naar Tripótamos en Xóbourgo – maar u gaat vandaag vóór de kapel naar links, in de richting van Ktikádos, dat u al ziet liggen. U daalt de mooie rotstrap af en na een 4 minuten al steekt u een heel mooie boogbrug over. Het gaat daarna weer mooi naar omhoog [4] - let links eens op de door de wind gebogen olijfbomen!

Enkele minuten verder gaat u NIET rechts, en weer wat verder ook NIET rechts omhoog: weer gaat u rechtdoor (2 X [4]). Aan uw linker kant ziet u ook de baai van Kiónia, uw einddoel later in de middag.

U heeft nu ongeveer een uur erop zitten. Na een afdaling komt u op een splitsing, met links een blauw hekje: houd hier rechts. U volgt het licht stijgende pad altijd rechtdoor en zo komt u vanzelf bij de sierlijke toren van de eerste kerk van Ktikádos. Het gaat om de Panagía Megalómata (Moeder Gods met de grote ogen): binnen zijn er rechts op de ikonostáse mooie iconen en van op de heel mooie binnenplaats voor de kerk heeft u een mooi uitzicht op de baai van Kiónia met verder het eiland Sýros.

U gaat verder het dorp in en passeren langs de heel mooie taverne Drosiá - als u wat later vertrokken bent, zou dit een heel aangename lunchplek kunnen zijn. Even verder, VOOR de ouzeri Agnanti (een klein, maar heel aangenaam cafeetje), gaat u LINKS - rechtdoor is het verder naar Chatzirádos en Kámbos.  Nadat u links gegaan bent, komt u voorbij een mooie bron met wasplaats (even verder [4]). Zo loopt u altijd rechtdoor op de geplaveide straat het dorp uit. U komt op een mooi pad tussen een hoge en lage muur, loopt onder een duiventoren en u heeft links een heel mooi zicht op Ktikádos. Er volgt nu een prachtig eind, terwijl u voor ons al Kiónia zien.

Na 5 minuten, ter hoogte van een mooie alóni (dorsvloer), buigt u naar rechts en begint de afdaling, soms op een mooie trap. Na weer 4-5 minuten steekt u op een bruggetje wat stromend water over - een mooie plek, beschaduwd door wilgen, een plataan en een vijgenboom, met rechts een bron [4].

Na ongeveer 1 uur en 20 minuten gelopen te hebben stijgt u weer en laat na 3 minuten natuurlijk het versperde pad links liggen - even verder ziet u het vervolg van uw pad mooi voor u uit lopen. Achter ons ziet u nog altijd Ktikádos en de uitstekende top van Xóbourgo.

Een eindje verder is er een vage splitsing, waar u RECHTS van een muurtje houdt. U klimt weer en zo komt u links van ruïnes (2 X [4]).

Na ongeveer 1 ½ uur gewandeld te hebben begint u weer af te dalen en loopt u door een gebied met veel terrassen, waar vroeger landbouw werd bedreven - er staan dus ook hier en daar stallen. In een ‘inkeping’ laat u weer een versperd pad links liggen en gaat u rechtdoor verder.

U heeft nu ongeveer 1 uur en 35 minuten gewandeld. Enkele minuten daarna is er een splitsing, waar u links naar beneden gaat tussen hoge muren [4]. Dit is een oud, ongelijk pad dat snel afdaalt - Kiónia komt nu vlug dichterbij. U ziet veel verlaten terrassen en daalt nu vaak op treden af; vlak voor de eerste huizen ziet u nog een mooie alóni, bij enkele stallen - resten van een onherroepelijk verleden tijd. Wat verder komt u op een betonweg uit, waar de moderne wereld met vakantiehuizen en hotels begint. Een bordje wijst hier naar Ktikádos + [4].

Na ongeveer 1 uur 50/55 minuten gewandeld te hebben neemt u de dalende betonweg links en verder neemt u de betonhelling links (wegwijzer paralía / beach) die gauw een grondweg wordt.

De weg is vaak overstroomd met water.

Na ongeveer 10 minuten komen we op de asfaltweg uit en aan zee. Er is een strand rechts en links (rechtover de opgravingen van het heiligdom van Poseidoon en Amfitrite). Het niet zo mooie strand zelf bestaat uit zand en keien, en er is geen schaduw.

Tip: als u de terugtocht van een half uur via de asfaltweg wilt vermijden, dan kunt u - althans in de zomer - de bus terug naar Chóra nemen of een taxi.

Na een kleine 2 uur gewandeld te hebben kunt u uw rondje te voet sluiten, dan moet u nog een goed half uur de asfaltweg volgen - er is wel een eindje een trottoir en u heeft meestal een mooi zicht op zee.

Na een klein kwartiertje ziet u rechts in zee, net vóór kaap Stavrós, de resten van een haventje en een havendam. Vijf minuten verder komt u aan de ringweg, maar u volgt natuurlijk de oude weg, rechtdoor. U loopt boven de nieuwe haven en zo komt u bij het plein met het speelpleintje. Alles bij elkaar, afhankelijk van uw tempo heeft er 2 ½ uur wandelen opzitten.

De [4] verwijst naar de uitgezette wandeling en deze staat ook op detailkaarten van Tinos (met de wandelpaden erop) aangegeven.

IMG_9579

SPECIALITEITEN, LOCALE PRODUCTEN

Tinos specialiteiten

Het eiland Tinos kent vele lokale specialiteiten. Zo is de knoflook van Tinos de lekkerste van Griekenland, maar ook de artishokken zijn verrukelijk. Daarnaast is uit de Venetiaanse periode (zij brachten de vele duiven naar het eiland voor de bemesting van de landbouwgrond) duif nog altijd dé specialiteit van Tinos. Maar ook de heerlijke boerenworst van Tinos is een specialiteit! De vele (Griekse) bedevaartgangers, die uit heel Griekenland komen om al dan niet kruipend de prachtige kerk van de Panagia te bezoeken, nemen kilo's boerenworst mee naar huis. Vandaar dat in de gezellige winkelstraat, die naar boven loopt en uiteindelijk uitkomt bij de kerk, deze straat loopt parallel aan de hoofdstraat waar het speciale 'kruippad' aangelegd is voor de bedevaartgangers die dus echt op hun knieën en handen naar boven kruipen, vol is met slagers waar deze speciale worst te koop is. U kunt aan de slager vragen de worst vacuum voor u te verpakken.

Boerenworst van Tinos met ouzo

Benodigdheden

  • 500 gr dunne worstjes
  • 1 teentje knoflook
  • zwarte peper
  • olijfolie
  • 2 theelepels gedroogde oregano
  • 1dl ouzo
  • cayennepeper
  • 1 sinaasappel


Bereidingswijze

De sinaasappel goed wassen en ? van de schil in zeer dunne reepjes snijden. Zien dat er geen wit meer aan de schil zit want dit smaakt bitter!
Worstjes in stukjes van 5 cm snijden.
De worstjes rondom bruin bakken. Sinaasappelschil, zwarte peper, knoflook uit de pers en oregano 1 min. meebakken . Cayennepeper en ouzo bijvoegen en alles nog enkele min laten inkoken.