PATMOS

Het bijbelse eiland

LIGGING EN KLIMAAT

Patmos is het meest noordelijkste eiland van de Dodekánesos gelegen tussen Leros en Ikaria in. Het eiland ligt relatief dichtbij Turkije, in de Zuid-Egeïsche zee en behoort bestuurlijk ook tot deze regio (ook wel de periferiakos genoemd). Patmos bevindt zich op 163 zeemijl van Pireaus (de havenstad van Athene). Het eiland is vrij dor en droog, maar is qua geschiedenis en geografie wel weer een stuk interessanter. Het klimaat op Patmos bestaat voornamelijk uit warme, droge zomers en koele, natte winters. De gemiddelde maximum temperatuur gedurende het hele jaar ligt tussen de 16 en 40 graden, waarbij de minimum temperatuur (in de nachten) tussen de 4 en 20 graden ligt. Gedurende de zomer is er vrijwel geen neerslag, maar in de winter, vooral in januari en februari valt er veel regen. In de zomermaanden zorgt een verkoelend briesje vanuit zee voor de nodige afkoeling waardoor het ook in zomermaanden altijd een aangename temperatuur is Patmos.

DSC_7782_Patmos_Indrukken

FLORA EN FAUNA OP PATMOS

Zoals eerder genoemd is Patmos een vrij droog eiland. Voor een weelderig groene omgeving en genieten van de fantastische natuur moet u dan ook niet op Patmos zijn. De gewassen die op het eiland verbouwd worden zijn voornamelijk druiven, tomaten en olijven. Net zoals vele andere Griekse eilanden is de visvangst een van de belangrijke voedselbronnen. De grootste bron van inkomsten voor de bewoners van dit eiland komt dan ook niet vanuit de natuur, maar vooral vanuit de toeristen die dit eiland bezoeken. Patmos beschikt wel over een aantal moeraslanden die zich voornamelijk bevinden rond Grikos en Petra. Het meer en de omringende moeraslanden zijn beschermd gebied en bieden een ideale leefomgeving voor wilde eenden, zwanen en reigers. Verder zijn er verschillende soorten vogels en reptielen, die over het eiland verspreid leven.  

PATMOS GEOLOGISCH

Patmos is 34 km² groot (vergelijkbaar met Poros eiland, Argosaronisch eiland) wat voor eiland begrippen misschien een relatief klein eiland is. Het eiland is vulkanisch van oorsprong, maar er zijn geen actieve vulkanen meer aanwezig. Patmos heeft een totale kustlijn van 63 kilometer met vele baaien en stranden. Het is hoofdzakelijk een vrij droog eiland, bestaande uit drie grote, van oorsprong vulkanische bergmassieven, waarbij het centrale massief met het noordelijke en veel kleinere zuidelijke deel is verbonden, door smalle landenlengtes, waarbij het regelmatig voorkomt dat u de zee aan beide kanten kan zien. De haven van Skala is hierbij eigenlijk een soort Fjordachtige doorgang die het eiland bijna in tweeën snijdt.

Het eerste wat opvalt aan Patmos als u in de omgeving andere eilanden heeft aangedaan met de veerboot, is het overheersende Cycladische karakter van het eiland, maar ook van de gebouwen. Patmos is een smal en veranderlijk eiland, waardoor er veel kronkelingen in het eiland zijn. Hierdoor zijn de wegen net zoals het eiland; kronkelend en heeft u onderweg naar bijvoorbeeld het klooster, talloze fantastische vergezichten op een van de vele prachtige baaien die het eiland rijk is. De baaien zijn hierdoor vaak goed beschermd en niet al te diep, wat het ideaal maakt om bijvoorbeeld te zwemmen of een van de vele stranden te bezoeken.

BEREIKBAARHEID PATMOS

Patmos heeft geen luchthaven. Er gaan dagelijks, verschillende veerboten vanaf Samos, Leros, Ikaria of Rhodos naar de haven van Skala. Samos is hierbij de verstandigste optie, omdat Samos een luchthaven heeft, die direct aangevlogen kan worden vanaf Amsterdam en omdat Samos van de eilanden met de relatief grotere luchthavens, het dichtst bij Patmos ligt.

MYTHEN, SAGEN EN LEGENDEN

Patmos wordt meerdere malen in verschillende soorten mythologie genoemd, maar het zou begonnen zijn bij de oppergod Zeus, die het eiland aan zijn dochter Artemis zou hebben geschonken. Orestes zou zich op het eiland verscholen hebben en de Artemistempel gebouwd hebben. Men vermoed dat de tempel op de plek stond waar nu het Johannes klooster staat.

Orestes is de zoon van Agamemnon en Klytaimnesta. Hij is tevens de broer van Elektra, Chrysothemis en Iphigenia. Hij trouwde met Hermione, dochter van zijn oom Menelaos. Orestes is slachtoffer van het noodlot waaraan hij zelf niets kon veranderen. Klytaimnesta doodde met hulp van haar minnaar Aigisthos haar man Agamemnon. Elektra vluchtte samen met haar broer het paleis uit en bracht hem onder bij koning Strophios, een vriend van hun vader. Orestes wist op een slimme manier zijn moeder en Aigisthos te misleiden: hij stuurde zijn opvoeder het bericht dat hij was omgekomen bij de paardenrennen tijdens de Pythische Spelen (in Delphi). Aigisthos was blij om te horen dat Orestes geen bedreiging meer vormde, maar Elektra was ontroostbaar. Chrysothemis vond een haarlok en bloemen bij het grafmonument van haar broer. Ze lichtte Elektra hierover in en ze waren overtuigd dat Orestes nog leefde. Niet veel later ontmoette Elektra en Orestes elkaar en hielp Elektra Orestes om het paleis in te komen. De op wraak beluste Orestes doodde direct daarna zijn moeder en stopte haar in de kist die voor hem bedoeld was. Aigisthos zag de kist en meende dat Orestes erin lag, die op dat moment echter naast hem kwam staan. Aigisthos herkende hem niet, opende de kist en zag dat zijn vrouw erin lag, waarna hij ook werd gedood door Orestes. Doordat Orestes bloedverwanten had vermoord, werd hij door wraakgodinnen achtervolgd, die hem kwelde. Om hieraf te komen, ging hij volgens een bepaalde lezing naar het orakel van Delphi, dat hem vertelde dat hij naar Tauris moest gaan om een beeld van Artemis te halen. Hij werd echter gevangen genomen en zou geofferd worden aan Artemis. Vervolgens werd hij gered door de priesteres van Artemis, die zijn zuster Iphigenia bleek te zijn. Een andere lezing vertelt ons dat er in Athene een rechtszaak werd gehouden tegen Orestes met Apollo als zijn advocaat, de wraakgodinnen als aanklagers en Pallas Athene als rechter. Orestes wordt uiteindelijk vrijgesproken.

 Het verhaal van Orestes is al in de oudheid voor toneel beschreven. Er bestaat een tragedie in drie delen, geschreven door Aischylos. Er is ook een tragedie van Euripides genaamd het weerzien van Iphigenia en Orestes.  

Prinos_Reizen_Patmos__2_

KLOOSTERS VAN PATMOS

Het belangrijkste klooster van Patmos is natuurlijk het klooster van Johannes de Heilige Evangelist, dat gebouwd is ter ere van diezelfde Johannes, in opdracht van de Heilige Christodoulos († 1093).  Het klooster is gebouwd nabij de grot van de Apocalyps. Het klooster is met zijn indrukwekkende vestingmuren een waar fort van God. De vestingmuren, werden overigens pas later opgetrokken.

Van buitenaf gezien is het eerder ontzagwekkend dan mooi en het kreeg zijn huidige afmetingen toen de wateren rond Ikaria en Patmos vergeven waren van de piraten. De dikke, sombere muren waren niet alleen bedoeld om zeerovers te weerstaan, maar diende ook als verdediging tegen de legioenen van Satan. De kronkelende klim naar het klooster boven op de berg was lang en alleen per ezel of te voet bereikbaar, maar tegenwoordig is er een weg die auto's, taxi's en bussen tot bijna aan de poort van het klooster brengen. Elk half uur vertrekken er bussen uit de havenstad Skala, richting het klooster. Er is een onopvallende toegang tot het voorste binnenhof, die bestaat uit een harmonieus samenspel van zeer uiteenlopende bouwstijlen. Als voltooiingdatum is 1698 aangegeven.

De grot van de Apocalyps is nu deel van een kleiner kloostercomplex, dat zich vlak onder de top van de berg bevindt waar Chorá gelegen is. Ook dit klooster draagt de naam Johannieten klooster. De grot is nog steeds in een vrij authentieke staat te bezichtigen, wat bijzonder is. De bezienswaardigheden in deze grot zijn onder meer: de natuurlijke lessenaar die gebruikt werd om de beroemde tekst op te schrijven, de nis waarin de evangelist Johannes zijn hoofd legde bij het slapen, het uitzicht vanuit de grot op de zee die Johannes de Evangelist vaak aanhaalt in zijn openbaringen. Verder is er een scheur in het plafond te zien, die volgens de overleveringen, ontstaan is tijdens een zeer heftig visioen, waaruit de stem van God tot Johannes zou zijn gekomen. Het is een van de belangrijkste kloosters van de Grieks-orthodoxe kerk, maar ook een belangrijk klooster voor alle christenen ter wereld. Het spreekt voor zich dat het klooster, de kloosterkerk en de grot van de apostel Johannes de Theologos op de wereld erfgoedlijst van Unesco staan.

 Het klooster van de 'verkondiging van de blije boodschap' is een bezoek meer dan waard, net zoals de kluis van Elias en Kasteli, ook wel bekend als de kleine Akropolis.