KEA

De poort naar de Cycladen

DSC02391_Kea_Prinos_Reizen_Ioulida

DORPEN OP KEA

Indeling van het eiland Kea

Het eiland wordt door de bevolking in stukken verdeeld. Het noordoosten noemt men Pera Meria en het zuid­ oosten Kato Meria. Voor de overige plekken worden de namen van de grotere dorpen gebruikt, zoals de hoofd­ stad Ioulida, de haven Korissia, de stranden van Pisses en Koundouros en de kleine haven Vourkari.

Korissia

Dit is de havenplaats van het eiland waar de alle veer­boten aanmeren. Het is meteen een warm welkom op Kea.

Ioulida (Chóra)

Wanneer u vanaf de haven omhoog rijdt, ziet u in de verte al de witte kubushuisjes van de hoofdstad van het eiland. Ioulida is tegen de hellingen gebouwd en ligt op
5 kilometer van de havenplaats Korissia. Ook deze stad is gebouwd op de locatie waar in de oudheid de oude stad van Ioulida zich bevond.

Ook Ioulida is een echt cycladenstadje. De smalle steeg­jes en trapstraatjes laten geen autoverkeer toe; mensen moeten hun auto onderaan  of bovenaan de stad parke­ ren. De enige vervoermiddelen in de stad zijn dan ook de ezels. Ioulida heeft een erg gezellig centrum met mooie straatjes, kerken en veel pleintjes waar zich de restau­ rantjes, cafés en winkels bevinden. Met name het cen­ trale plein van Katochori is een gezellige plek om wat te eten. Probeer de verschillende gerechten bij ‘Rolando’s’. Hij is met zijn gerechten een lokale beroemdheid gewor­ den en zeker een aanrader!  Hier bevindt zich ook het neo­clasistische gemeentehuis dat in 1902 was gebouwd door de architect Hernest Chiller. Breng ook een bezoek aan het archeologisch museum hier kunt u een prachtige collectie van de vondsten van het eiland bezichtigen.

Vanuit Ioulida is het een kleine wandeling naar ‘de Leeuw’ van het eiland. Dit beeld van de leeuw is gemaakt uit een rost, is 9 meter lang, en wordt gedateerd op ongeveer de 6e eeuw v. Chr. Volgens de mythes is dit de leeuw die de nimfen heeft weggejaagd.

Vourkari

Vourkari ligt op 2 km van Korissia en op 10 km van Iou­lida. Het is het kosmopolitische centrum van Kea. Van oudsher was het een visserplaatsje maar tegenwoordig zoeken ook veel plezierboten en jachten de bescherming van de baai. Oude vissersbootjes en hypermoderne jachten liggen hier gebroederlijk naast elkaar. Aan de boulevard, die parallel aan de haven ligt, vindt u cafés, bars en goede visrestaurants. Probeer vooral de kreeft­ gerechten, hierom is Vourkari bekend! Vourkari beschikt over een uitstekend strand met een leuk uitzicht op de vele bootjes. Achter het strand bevindt zich de kerk van Agia Irini. Deze kerk is gebouwd op de plaats waar vroe­ ger een welvarende stad stond. De opgravingen zijn nog te bezichtigen en een aantal vondsten zijn tentoongesteld in het archeologische museum in Ioulida.Net als vele dorpen op het eiland is Vourkari amfithea­trisch gebouwd tegen de hellingen van de heuvel. Aan het einde van het lange schiereilandje staat de eerste vuurtoren van de Cycladen. Deze is gebouwd in 1831 en wordt de Agios Nikolaos­vuurtoren genoemd. In 1790 tilde zeevaarder Lampros Katsonis met zijn mannen zijn boot, met behulp van boomstammen, over het smalste stuk van het schiereiland. Op deze manier kon hij van de Osmanen, die de ingang van de haven dicht hielden, vluchten.
Op 50 m van de haven van Vourkari bevindt zich duik­ centrum Kea Divers, die ook bootexcursies rond het eiland aanbiedt.

Otzias

Otzias ligt op 5 km vanaf Korissia en 12 km vanaf de hoofdstad Ioulida en heeft een populair 700 m lang zandstrand. De zee is in deze afgesloten baai erg ondiep en daarom ook geschikt voor gezinnen met jonge kin­ deren. De vele bomen zorgen voor natuurlijke schaduw. Rechts in de baai is een aanleghaven voor vooral vis­ sersbootjes. Hierachter vindt u verschillende restaurants en cafetaria’s.
Vanuit Otzias kunt u een bezoek brengen aan het klooster van Kastriani. Dit klooster bevindt zich op 6 km vanaf Otzias en de route ernaartoe  is adembenemend mooi. Het klooster staat op een steile rots en is gebouwd op dezelfde locatie waar herders in 1708 een icoon van Maria vonden. Zorg wel voor gepaste kleding en houd u er rekening mee dat het klooster tussen 13 en 16 uur gesloten is.

Kato Meria

Karthaia

Karthaia wordt ook wel ‘de verlaten stad’ genoemd en was in de oudheid een van de vier stadsstaten van Kea, waarschijnlijk de belangrijkste. Hier vindt men nog veel overblijfselen uit de Archaïsche periode (800 ­ 480 v. Chr). Karthaia is alleen per boot of wandelend te be­reiken. De route voert u, via treden en stenen, over de an­tieke wandelpaden  en duurt ongeveer 50 minuten. Het is dezelfde weg die de oude Grieken eeuwen voor Christus gebruikten en hij is sindsdien nauwelijks veranderd.
De tempel van Athena ligt aan de noordzijde van de oude nederzetting, terwijl de tempel van Apollo in het zuiden ligt. In dezelfde vallei, de vallei van Vathipotamos, werd het oude theater ontdekt en een deel van het oude irrigatiesysteem.
Vergeet niet goede schoenen en genoeg water mee te nemen want de terugweg gaat stevig bergop via treden en rotsen. Aan beide zijden van Karthaia vindt u kiezel­ stranden voor een verfrissende duik na de inspannende wandeling.

Pera Meria

De eilandbewoners gebruiken de naam ‘Pera Meria’ voor het gebied ten oosten van Ioulida tot aan de zee. Tevens is dit de naam van een klein dorpje in dit gebied. Dit berggebied staat bekend om zijn kale bergvlaktes met struikgewas en om zijn eiken­ en kastanjebomen.
Hier vindt u, naast vele andere kerken, de kerk van Agios Symeon. Een zandweg leidt u naar de kerk die op een hoge berg staat en u een geweldig uitzicht geeft over
de Egeïsche zee en bij helder weer zelfs over het eiland Kithnos. Aan de kustlijn van Pera Meria bevinden zich vele stranden,  sommige met een jeep bereikbaar en andere alleen te voet.

TZIA__KEA

STRANDEN

Stranden van Kea

Kea heeft erg veel baaien en stranden.  Bij sommige stranden zijn faciliteiten zoals ligbedden, parasols en eet­ tentjes; andere stranden zijn juist erg rustig. Wij noemen er enkele, maar er zijn er veel meer.

Gialiskari Beach

Dit is het populairste strand van Kea alhoewel het niet zo erg groot is. Het ligt in een baai waar de zee kalm is en
er zijn parasols en ligbedden te huur. Het strand ligt aan de noordwestkust van Kea ca. 6 kilometer ten zuiden van Ioulida.

Pisses Beach

Dit strand ligt aan de westkant van het eiland op 11 km van Ioulida en wordt door velen beschouwd als het beste strand van het eiland. U kunt uw auto aan de zijkant parkeren en zo naar het strand lopen. Vanaf Pisses Beach kunt u genieten van een prachtige zonsondergang. Koundouros Beach
Klein zandstrand  ten zuiden van Pisses met ligbedden en een beach bar. Diverse watersportmogelijkheden, aange­ boden door Kea Divers.

Xila Beach

Dit rustige strand zonder faciliteiten ligt in het westen van het eiland. Het ligt afgelegen en is alleen te voet of met een motor te bereiken.

1224__DSC4658

GESCHIEDENIS

Geschiedenis van Kea

Zoals bijna alle bestemmingen in Griekenland, heeft ook Kea een lange en rijke geschiedenis.

Het is niet zeker wie de eerste bewoners waren van het eiland. In elk geval bevonden zich onder hen Arkaden, Pelasgen en Ioniërs. Het eiland heeft verschillende namen gehad waaronder Hydroussa, Efxanis en Sirius. De huidige naam verwijst naar de held ‘Keos’, volgens de overlevering de zoon van Apollo en de nymf Rodoessa. Keos arriveerde op het eiland aan het einde van de 12e eeuw v. Ch. Hij was de leider van de Locreanen.

Een andere held was Aristaios, de zoon van Apollo en de nymf Kyrini (zie kader). Hij arriveerde op Kea op het hoogtepunt van de Arcadenbezetting en redde het eiland van de droogte die er heerste. Bovendien leerde hij de be­ volking de landbouw, veeteelt en apiculture (het houden van bijen). Tijdens de Archaïsche periode (7e en 6e eeuw v. Chr.) werden er vier zelfstandige steden gesticht, Ioulis, Korissia, Karthea en Poieessa. Deze steden worden nu de ‘oude steden’ genoemd. Zij waren bestuurlijk, econo­misch en cultureel geheel autonoom. Wel bestond er een intensieve samenwerking onderling.

In 1204 toen de Fransen het Byzantijnse rijk overnamen, en ook Kea, noemden zij het eiland Zia. In deze naam herkennen wij nog het hedendaagse  Tzia, de tweede naam van het eiland. In 1830 werd Kea, net als alle Cycladeneilanden, opgenomen in de nieuw gevormde Griekse staat.  In de jaren die daarop  volgden kwam op Kea de landbouw, de veeteelt en de de zeehandel tot ontwikkeling. In de 20e eeuw, toen Athene zich snel aan het ontwikkelen was, vertrokken helaas veel mensen naar het vasteland. Dit zorgde dan ook voor een daling in het aantal inwoners. Op dit moment wonen er nog ongeveer 2.500 mensen permanent op het eiland.

DSC02423_Prinos_Reizen_Leeuw_Kea

MYTHEN, SAGEN EN LEGENDEN

Mythe van Kea

Net zoals vele bestemmingen in Griekenland is Kea een eiland rijk aan mythes. Een van de bekendste mythes stamt uit de ‘oude tijd’ toen het eiland nog Hydroussa heette. Er heerste destijds een koel en een nat klimaat op het eiland met veel vegetatie en een overvloed aan zoet water. Een ideale plek dus voor nimfen die vaak dicht bij bronnen in het bos leefden. Aan deze idyllische situatie kwam een gewelddadig einde. Een grote leeuw verscheen vanuit de bergen en verjoeg de angstige nimfen. De nimfen vluchten naar de noordkust en ontsnapten vandaar van het eiland. De consequenties waren groot voor het eiland. Zon­der de nimfen werd het eiland droog en was er snel een tekort aan water. Volgens de mythe was God nietblij met het verjagen van de nimfen. Hij liet dit merken door Sirius op Kea te laten schijnen. Sirius is de helderste ster van de hemel en in de warmste dagen van het jaar werd Kea verschroeid door deze ster. De on­gelukkige bewoners van het eiland vroegen hulp aan Aristaios, de zoon van Apollo en de Nymf Kyrini, die op dat moment in Thessaloniki leefde. Hij reageerde op hun smeekbeden, arriveerde op Kea, en creëerde de hoogste piek op het eiland, de Profitis Ilias. Hier ging men offers brengen aan de god Ikamaios Zeus, de god van de regen. De droogte verminderde daarop en de noorderwinden ‘de Meltemia’ staken op. Deze winden waaiden (en waaien nog steeds) veertig dagen, precies de periode dat de ster Sirius (in juli
en augustus) te zien is. Het gevolg was dat het eiland afkoelde en weer een aangenaam klimaat kreeg. Vlak bij de hoofdstad Ioulida staat een uit rots gehouwen, negen meter lange leeuw. Men zegt dat dit de leeuw is die de nimfen wegjoeg.

7431_1212__DSC4096

EXCURSIES

Excursies op Kea

Bootexcursie

Op het eiland Kea worden diverse bootexcursies aangeboden. U kunt een boottocht maken naar de mooiste stranden van het eiland waarbij vooral stranden aangedaan worden die niet via de weg bereikbaar zijn.

Wandelexcursie

Onder begeleiding van een wandelgids kunt u vele wandelingen op het eiland maken. Er worden wandelingen aangeboden op diverse niveau's. Ook heeft u een ruime keuze uit lange en korte wandelingen (6 tot 8 kilometer). Sommige wandelingen zijn met een picknick lunch met lokale producten.

Duikexcursie

Op Kea is een duikschool die een leuk programma aanbiedt met verschillende duikexcursies. Voor elk niveau biedt deze duikschool prachtige dagexcursies aan. Er zijn voor de gevorderde duikers onder u mogelijkheden om naar schepen te duiken die op de bodem voor de kust van Kea liggen.

___-KEA_20-_20________20_20______

ZELF EROP UIT

Zelf ondernemen

Het eiland Kea leent zich uitstekend om zelf het eiland te ontdekken. Op onze bestemming Kea is een huurauto inclusief voor de gehele reisduur. U kunt met de huurauto prachtige routes rijden, mooie stranden opzoeken, de leuke dorpjes in uw eigen tempo bezoeken en natuurlijk kunt u fantastische wandelingen maken op het eiland.

Wandelingen

Agios Simeoón - Agios Fílippos en terug

Het is natuurlijk mogelijk eerst de wandeling Ioulída - Karthéate (uitgezet als wandeling 3, wandelkaartjes met de uitgezette wandelingen zijn op Kea verkrijgbaar) volgen vanuit Ioulída en dan, even voor de splitsing van de wegen naar Póles (Karthéa) en Agios Simeoón, het goed aangeduide pad links te nemen. Maar dat vraagt een extra wandeling van 2u45 langs mooie paden en wat asfalt - zie hiervoor de wandeling Ioulída - Karthéate  .
Makkelijker is met de huurauto te rijden tot voor het bewuste kruispunt.

Het startpunt van deze wandeling is makkelijk te herkennen: bij enkele huizen staat een klein wegkapelletje én een houten wegwijzer naar Agios Fílippos (1 uur). Eerst daalt u af op een rotsachtig pad en dan komt er minuten lang een prachtige trap. Dan komt er weer een rotsachtig stuk. Na 10 minuten lopen we even vlak op grind, dan volgt er weer een heel mooi geplaveid eind. U ziet de baai en het strand al ver voor ons. Het monopáti daalt nu snel, in mooi geplaveide bochten!

Na in totaal 19 minuten komen we even in de bedding van de vallei terecht en dan dalen we verder af op de andere flank van de snel dalende vallei. We zien mooi bewerkte terrasjes voor ons en na weer een 5 minuten komen we in een zijvallei, waar de andere tak van wandeling (8), die van Elliniká vertrekt, van links komt.

 Even verder is er links een echte bron waar het water zo maar uit de rots borrelt en kort daarop steken we de bodem van de vallei midden de oleanders over, een mooie plek... Nu volgt er weer vele minuten een mooie, meestal minder snelle afdaling, links van een hoge, kunstig gemaakte muur, en met rechts van ons de smalle vallei vol oleanders.

Ca.14-15 minuten na de splitsing komen we weer in de bedding van de vallei terecht - er loopt kabbelend water in! Alweer een mooie plek met veel groen, riet en oleanders. We steken de bedding over en het nu nagenoeg vlakke pad slingert af en toe over de bedding, maar het blijft makkelijker het pad links of rechts ervan te volgen eerder dan in de bedding te lopen. Dan duikt de zee tussen de oleanders op en nu zijn we vlug op het maagdelijke strand

Voor de terugweg kunnen enkele korte aanwijzingen volstaan:

  • 9 minuten op een pad naast en in de bedding
  • U klimt rechts uit de bedding en we gaan geleidelijk hoger, naast de mooie muur
  • Na een passage onder de rotsen komen we in de zijbedding onder de Vrýses-bron, we gaan scherp links, even verder gaan we uit de bedding en kort daarop komen we aan de splitsing van de twee paden.
  • De klim wordt nu steiler, op een schitterend pad met eerst 30, dan 51 en dan weer 81 aangelegde treden, afgewisseld met mooie rotspartijen en geplaveide stukken naar het einde toe volgen er nog eens bij de 200 heraangelegde en vernieuwde treden!

Zo komt u na een klein uurtje vlot boven bij ons vertrekpunt.

Ioulída - Messariá - Profítis Ilías - Astrá - Elliniká - Agios Simeoón - Karthéa

Deze wandeling, die heel de weg bewegwijzerd is met (3 op de lokale wandelkaart, verkrijgbaar op Kea), wordt door de meeste publicaties over Tziá beschouwd als de koninginnewandeling van het eiland. Het traject langs de Profítis Ilías dat door een uniek eikenbos loopt en het stuk van Agios Simeoón naar Karthéa zijn inderdaad schitterend. Het is wel  jammer dat enkele onderdelen van de oorspronkelijke weg tussen Karthéa en Ioulída (twee van de vroegere vier grote steden van het eiland, de zogenoemde "tetrapolis") verdwenen zijn bij de aanleg van de moderne weg - daardoor moet u een paar kilometer over de asfaltweg lopen. Zonder de stukken over deze asfaltweg mee te rekenen, zou de wandeling het maximum van **** verdienen, in haar geheel krijgt ze zeker ***.
 

Tip: aangezien wandeling (3) in haar middendeel de asfaltweg volgt over ongeveer 1,8 km, zou men kunnen kiezen voor de oplossing de lange wandeling in twee te splitsen. Zie hiervoor de wandelingen Ioulída - Messariá - Episkopí - Profítis Ilías en terug EN Agios Simeoón - Karthéa en terug.

Tijd: deze lange wandeling duurt in enkele richting praktisch 4 uur effectieve wandeltijd, zo'n 46 minuten tot aan de splitsing bij Episkopí, een 38 minuten voor het traject langs de Profítis Ilías tot op de weg, dan 22 minuten asfalt tot in Elliniká, 79 minuten tot voorbij de Agios Simeoón (waarvan enkele stukken grindweg en weer 17 minuten asfaltweg) en ten slotte gelukkig een prachtig stuk van 51 minuten tot in Karthéa of de baai van Póles. Aangezien we vanuit Karthéa ook minstens tot Stavroudáki moeten terugwandelen naar de asfaltweg - weer een tocht van een goed uur -, wordt deze totale wandeling van 5 uur effectieve wandeltijd, een heel lange wandeldag, iets te lang misschien, zeker in de zomermaanden. Wij splitsten wandeling (3 en 6) in twee, en daardoor kun je dan ook een flink stuk van het asfalt vermijden: een eerste keer tot voorbij de Profítis Ilías, een tweede keer van Elliníká tot Karthéa, met terugkeer tot Stavroudáki.

Voor alle wandelingen vanuit Ioulída is het vertrekpunt vanaf het onderste parkeerterrein (met  bushalte). U gaat links van het winkeltje Kianos door de pittoreske gewelfde doorgang (de stóa) en komen zo op een minuscuul pleintje, de Piátsa, met het terrasje van het café/estiatório I Piátsa. Het straatje links gaat naar het Kástro, wij gaan rechts door een modern gewelf naar het centrum. Na 20 meter houden we bij een groot houten wandelbord rechts; voor ons zien we de kerk met de rode koepel van Agios Dimítrios, we komen langs de mooie bar + terras En Levkoó en bereiken zo na enkele honderden meter via de Odós A. Lazarídi  het centrale plein, de "platía", met het "dimarchío" of gemeentehuis.
U gaat verder en houden bijna direct rechts van een elektriciteitswinkeltje om de trappenstraat omhoog te gaan (een bordje wijst naar de "archaíos léoon", de "oude leeuw"). Na 2 minuten komen we bij de splitsing van de belangrijke wandelingen (1) , rechtdoor, naar de Leeuw en Otziás en (3) (rechts, naar de Profítis Ilías en Karthéa); het bordje zegt dat het 35 minuten wandelen is naar Messariá, de streek rond Episkopí.

U gaat dus rechts in de Odós Ilía Malavózou, een mooie trappenstraat. Na 14-15 trappen gaan we rechtover rechts omhoog (3) en verder houden we links (3). Na een 77 treden komen we langs één van de drie bakkers van Ioulída en even verder is er links een mini-market, waar je nog wat drank of andere voorraden kunt inslaan. De straat klimt verder en gaat na 4 minuten het dorp uit op een stijgend betonwegje, met links een mooi zicht op de site van de Leeuw. Na nog een 2-3 minuten komen we langs een mooie bron; hier is het uitzicht op de ligging van de Leeuw en op het pad van wandeling (1) dat langs het kerkhof tot boven de Leeuw en verder loopt, het mooist. Nog een steile klim en we komen op de asfaltweg; schuin rechtover vervolgt de trap (een bordje wijst naar Elliniká en Karthéa + 3). U bent ca. 19 minuten onder weg.

Het mooie pad, dat vooral in het begin een brede geplaveide trap is, loopt voorbij enkele huizen, komt na 4-5 minuten uit op een asfaltwegje, waar we links gaan, en een kleine minuut verder komen we bij de asfaltweg. 

Rechtover gaat een wegje verder, met een (3) wat verborgen op de linkermuur, maar bijna direct gaat het monopáti rechts verder (3), bij wijlen mooi geplaveid. Na weer 5-6 minuten, bij een hoge elektriciteitspaal, is er een splitsing: pad (3) gaat links verder (ook blauwe stip). Het nu smalle en soms stenige pad daalt geleidelijk af, gedurende 3 minuten, en loopt dan grazig en plat verder, ingegraven tussen muren. 

Dan gaat het links omhoog, weer even wat omlaag (3) en wat verder maken we een scherpe bocht naar rechts (3), bij het begin van een wegje.
Het mooie pad daalt 4 minuten, gaat dan weer omhoog en komt dan bij een prachtige bron met helder, drinkbaar water - de plaat vermeldt het jaartal 1879.
We nemen de mooie trap links omhoog en al na 2 minuten komen we op een heel duidelijke driesprong, waar de wandelingen (3 en 4) splitsen: wandeling (3) gaat hier rechts omhoog verder, rechtdoor is het naar Sikamiá (wandeling 4) en ook naar het oude klooster van Episkopí.

Tip: een omwegje naar Episkopí - dus rechtdoor en na 2-3 minuten bij een wandelbord rechts - duurt slechts een kwartier wandelen, heen en terug.

U gaat dus rechts en nu volgt weer een mooie eind, eerst een mooi beschaduwde trap, later een gewoon pad, dat in 4 minuten eerst uitkomt op de grindweg die van Episkopí komt en dan direct rechts op de asfaltweg. 

U gaat 1 minuutje RECHTS en dan begint LINKS, tussen 2 nieuwe huizen, ons pad (3) opnieuw, tussen muren (wandelbord Profítis Ilías 25 minuten en (3)).
Ons wegje loopt eerst vlak verder in de richting van de Profítis Ilías, bekroond met vele antennes, maar dan begint een schitterend plaveisel, eerst dalend, daarna geleidelijk klimmend. Het monopáti is heel breed - let op de soms grote, platte stenen, afgewisseld met kleinere stenen die op hun kant staan. Het gaat gestaag omhoog, tussen en onder de eikenbomen, in een prachtig, glooiend landschap.  De kalderími maakt na 12 minuten een scherpe bocht naar rechts, blijft stijgen en gaat na nog eens 9 minuten over in een mooie trap. 

Er volgen nog 3 prachtige minuten, terwijl we klimmen op het beschaduwde pad; zo komen we op het hoogste punt en tot onze verrassing is links de top van de Profítis Ilías vlakbij - ook het uitzicht rechts op de vallei  beplant met eikenbomen is prachtig. Even verder komen we op de grindweg die naar de top loopt, wij gaan rechts maar heel kort daarop gaat het oude pad verder. Het plaveisel is nog altijd mooi, behalve helemaal aan het eind, even voor we op de asfaltweg uitkomen.

(Voor wie wandeling (3) in 2 stukken wil delen, doet dat het best hier, want nu volgt een asfalttraject van 22 minuten. Je kunt op je stappen terugkeren, maar het is ook mogelijk de asfaltweg een 700 m naar rechts te volgen en dan de grindweg rechts te nemen richting Agios Nikólaos. Voorbij die kapel gaat wandeling [9] naar rechts, die via Kalogerádos en Thólos terugkeert naar Ioulída. Zie het tweede deel van de wandeling Ioulída - Mýli - Kalogerádos - Ioulída.)

Wandeling (3) volgt nu wel 22 minuten de asfaltweg naar rechts. Na een kleine 2 minuten nemen we  natuurlijk NIET de grindweg links, maar we blijven op de vrij vlakke grote weg. Na 17 minuten komen we in Astrá, met links een mooie bron met het jaartal 1874 erop. We stijgen nu in een grote bocht en zien dan, bij de paar huizen van Elliniká, eindelijk het bevrijdend wandelbord + (3).

U gaat hier links van de weg op een betonwegje naar beneden, maar gauw wordt dat een mooi, vrij stenig pad dat gemakkelijk en nagenoeg vlak verder loopt. Links hebben we een mooi uitzicht op de vallei, met in zee het eilandje Makrónissos en het vasteland, en met meer naar rechts de mooie kegel van de Agios Simeoón. Na 10 minuten komen we op een mooie plek, bij de kapel van Agii Anárgyri, met een bron en wasplaats.

Gedurende 1 minuutje lopen we op beton, maar dan wordt het pad weer mooi; na 2 minuten houden we rechts en na weer 3-4 minuten komen we op een mooie trap, die al slingerend op een grindweg uitkomt. Volgens het wandelbord zijn we al 2u05 verwijderd van Ioulída; het pad links (NIET de grindweg) is één van de wandelmogelijkheden naar het strandje van Agios Fílippos, maar wandeling (3) volgt de grindweg rechts.

De wandeling naar Agios Fílippos lijkt eerst op mooie paden te verlopen, maar wij althans kwamen na een goed half uur vast te zitten in een valleitje zonder duidelijk pad.

U volgt de grindweg gedurende 11-12 minuten en net voor hij op de asfaltweg uitkomt gaat een monopáti rechts omhoog (3) - dit stukje staat niet op de wandelkaarten!. Na 3-4 minuten komt ook dat op de asfaltweg uit, niet ver van het kruispunt bekend als Loúros. We gaan even links, maar wat verder is er rechts weer een smalle grindweg, die we dalend over ongeveer 1 km volgen. Op het eind, na ongeveer 17-18 minuten, wordt de helling sterker, we komen even op beton, en dan is het wat opletten: net voor een boerderij en onder een elektriciteitspaal gaat een pad naar links - er is een duidelijke (3). Het is een mooi pad, dat later een trap wordt; na een effen stukje komen we weer op de asfaltweg uit - nu zijn we volgens het wandelbord al 2u40 van Ioulída.

U volgt de asfaltweg natuurlijk naar rechts. Vijf minuten verder zien we links, bij een blauw kapelletje, 2 paden; het rechtse pad gaat naar Agios Fílippos, volgens het wandelbord op ca.  1 uur afstand.

(Deze wandeling (8) is waarschijnlijk de beste en zeker de kortste wandelroute naar dat verlaten strandje.)

Na in totaal 10 minuten asfaltweg nemen we NIET de grindweg links naar Agios Simeoón, maar we blijven de asfaltweg rechts omhoog volgen. Die wordt nu wel smaller en eindigt na weer 7 minuten in een grindweg tussen muren, die we rechtdoor verder volgen. Na een kleine 6 minuten versmalt die moeilijke grindweg nog tot een stenig pad tussen mooie muren.

 Het bordje rechtdoor zegt dat het nog 55 minuten is naar Karthéa. Na 4-5 minuten houden we rechts (3); links is er een ander breed pad, achter een ijzeren hek en we zien links ook een pittoresk wegkapelletje, met erachter een mooie alóni (dorsvloer). We lopen dus rechtdoor, nu op een geleidelijk afdalend pad, tussen de diepe, mooie vallei rechts en een mooie muur links.
We beschrijven een bocht naar links en zien heel goed hoe het pad rechts van de muur ver voor ons uit blijft lopen, met de zee en de baai van Póles ver voor ons.

U klimt over een hek en dan versmalt het pad - we hebben ook al een mooi zicht op de tempel. 
Even is er een steil stukje, op een smaller en rotsachtiger monopáti, maar dan daalt het prachtige grindpad weer zacht - we passeren naast een mooie boom en dan wordt het pad weer breder. Na weer 6 minuten krijgen we een prachtig zicht op de dubbele baai, het kleine eilandje ervoor, de tempelsite en in zee de eilanden Kéa en Sérifos.

Soms ziet u nog het mooie oude plaveisel. Na weer 5 minuten beginnen we steiler af te dalen, met mooi zicht op de steunmuur van de tempel. Aan het eind beschrijft het pad enkele steile bochten en dan komen we terecht in de vallei.

U loopt tussen het groen tot in het midden van de vallei en buigen dan twee maal naar links. U gaat nu verder in de bedding (in zomer tussen de oleanders). Zo komt u uiteindelijk op het eerste strand uit.

Rechts van het strand leidt een pad tussen muren naar de eerste tempel - let op de oude steunmuur. Na 2 minuten gaat het rechts omhoog tot op het platform van de eerste tempel, toegewijd aan Apollo. We wandelen door de schaarse resten van wat eens een tempel van 31 op 16 meter was, gebouwd in 530 v.Chr. De plattegrond is mooi gerestaureerd en een bord geeft uitleg. Een holte in de rotsen bevatte een Apollobeeld, gevonden in 1811.
Aan het eind van het terras leidt een pad verder naar de hoger gelegen tempel van Athena, via treden onder de prachtige steunmuur door.

Op het tweede plateau zien we eerst resten van de Propyleeën (een soort poortgebouw uit 5de eeuw v.Chr.) en andere Dorische gebouwen. Verder naar rechts staan de resten van de tempel van Athena, een Dorische tempel uit de late archaïsche periode (500 v.Chr.). De tempel mat 12 op 23,2 meter, met 6 zuilen aan de korte en 11 aan de lange kant. De grondvesten zijn nog duidelijk, evenals de "cella" of binnenste kamer van de tempel. De basis van de oude zuilen van de lange linkerkant is vrij goed bewaard, een aantal zuilen zijn (gedeeltelijk) vernieuwd. Verder zien we nog resten van riolering en ook 1 origineel Dorisch kapiteel (links onder een afdakje).
Deze geïsoleerde tempel staat werkelijk op een schitterende, eenzame plek; naar het oosten hebben we een mooi uitzicht op het pad dat we volgden, naar het zuiden op het strand van Póles.
Vanaf de Propyleeën (bij het bord met uitleg) dalen we naar rechts via de oude weg af naar het tweede strand. We komen langs het plan van het oude Karthea waar nog meer uitleg staat: de stad bleef bestaan van de 8ste eeuw vóór tot de 7de eeuw na Christus en telde op haar hoogtepunt 1500 inwoners. De eerste opgravingen begonnen in 1811, onder leiding van de Deen P. Brönsted.

Op het schitterende strand staan 2 huisjes voor de archeologen en ook de kapel van de Panagía toon Póloon (datum 1887). Je kunt er picknicken in de schaduw aan een stenen tafel met zitbanken. In de verte, naar het zuidzuidoosten ligt het eiland Kýthnos.

(Voor de terugkeer moeten we nog een eind wandelen. Het best nemen we het pad naar Stavroudáki, wandeling (6) die rechts van de kapel begint, in de stenige bedding..)

Chavouná - Karthéa

Deze korte wandeling is één van de vier mogelijkheden om af te dalen naar het strand van Póles en de archeologische site van Karthéa. Het gaat om wandeling (3) die helemaal van Ioulída komt en misschien wel de mooiste en makkelijkste afdaling maakt naar Karthéa (zie wandeling Ioulída - Karthéa) , wandeling (5) die vertrekt in de Káto Meriá (het omgekeerde van de wandeling Karthéa - Káto Meriá), wandeling (6) die vertrekt in Stavroudáki (het omgekeerde van wandeling Karthéa - Stavroudáki) en deze wandeling (7). De afdaling vanuit Chavouná is de kortste, maar ook de minst pittoreske en verdient **. 

Tijd: Deze korte wandeling vraagt slechts een goede 40 minuten effectieve wandelminuten.

Routebeschrijving: Om in Chavouná te komen rijd u met een (huur)auto naar Chavouná.

Om het startpunt van deze wandeling te vinden moet je in de richting van de Káto Meriá en dan Chavouná rijden. Voorbij het kruispunt in Stavroudáki (links wijst een wegwijzer naar "Archéa Karthéa, het begin van wandeling [6]) rij je nog een klein eindje rechtdoor. In Chavouná zelf, bij enkele huizen en ruïnes, is er in een lange bocht naar rechts op de linkerkant een breed pad tussen muren.

U neemt het pad links, na 20 m is er een wegkapelletje en gaan we rechtdoor. We dalen op een breed en mooi pad af tussen muren, soms is het rotsachtig, vaak heel mooi geplaveid. Na 5-6 minuten komen we bij een bord, waar we links moeten (bord Karthéa).

Tip: rechtdoor is er even verder een bron, met een plaat van 1952.

Het pad dat links afdaalt is nu smaller en verder ook veel steniger. Het daalt snel en na 5 minuten komen we even in het begin van een bedding terecht. Maar dan blijven we op een pad links ervan en 1 minuut verder gaan we weer mooi tussen muren links weg van de bedding vol oleanders.

Het pad loopt even vlak en klimt dan over de kleine heuvelrug links voor ons. Zo passeren we het kapelletje van Taxiárchis en dan dalen we geleidelijk naast een muur af op de rechterflank van de vallei.

Ca. 10 min.  voorbij de bedding eindigt de muur links van ons en dan moeten we links houdend wat meer onze weg zoeken over de rotsige helling. Na enkele minuten komen we in de bedding, waar het pad wat rommelig verder loopt tussen een muurtje en een metalen afsluiting. We gaan daarna weer links omhoog en het pad loopt nu weer makkelijker.
Wat verder zien we rechts het mooie strandje van Kaliskiá.

En inderdaad, even later komen we bij een splitsing, waar het pad rechts naar het strand van Kaliskiá afdaalt en waar wij links door een versperring van struiken verder moeten. Ons pad wordt weer mooier, soms met grote boordstenen, en daalt nu recht naar de baai van Póles af, met een mooi zicht op de akropolis-rots van Karthéa en op de mooie steunmuur van de hoogste tempel. Na een wat steile afdaling komen we in een stenige bedding tussen struiken terecht, die we rechts volgen. Hier bevinden we ons op het pad (6) dat van Stavroudáki komt.

U loopt nog ca. 3 minuten in de bedding en komen dan op het strand uit, naast de kapel van de Panagía toon Póloon.

Links van het strand gaan er trappen omhoog, eerst naar de eerste tempel, die van Apollo. We wandelen door de schaarse resten van wat eens een tempel van 31 op 16 meter was en gaan dan verder omhoog tot op het tweede plateau, waarvan we de steunmuur al van ver zagen. Hier staan de resten van de tempel van Athena, een Dorische tempel uit de late archaïsche periode (500 v.Chr.): de grondvesten zijn nog duidelijk, evenals de "cella" of binnenste kamer van de tempel. De basis van de oude zuilen van de lange linkerkant is vrij goed bewaard, een viertal zuilen zijn vernieuwd. Deze geïsoleerde tempel staat werkelijk op een schitterende, eenzame plek.

Je kunt er picknicken in de schaduw van de kapel, aan een stenen tafel met zitbanken. In de verte, naar het zuidzuidoosten ligt het eiland Kýthnos. Het eenzame strand is schitterend, en naakt zwemmen is gegarandeerd.

U kunt uiteraard alleen te voet terug. Daarvoor kunt u via dezelfde weg terugkeren, maar een mooier pad is het pad naar Stavroudáki, wandeling (6), die ook rechts van de kapel begint, in de stenige bedding. Zie hiervoor mijn wandeling Karthéa - Stavroudáki.
Wijzelf keerden terug via wandeling (5), een schitterende tocht met heel mooie uitzichten, tot men op de vrij lange grindweg (bijna een half uur) naar de Káto Meriá uitkomt. Zie wandeling Karthéa - Káto Meriá.
Let op: als u de auto hebt staan in Chavouná, dan moet u nog 45 minuten te voet langs de asfaltweg terug...)

Attentie: de cijfters tussen haakjes verwijzen naar de uitgezette wandelingen op Kea, op het eiland is een wandelkaart verkijgbaar waarop deze wandelingen staan.
Kea, Westelijke Cycladen, Pallas Reizen

PALLAS REIZEN TOP 10

Onze top 10

1. Χαμάδα (pronounced Hamada) ‘de eikels’ van Kea

Bekijk de schitterende eikenbossen op Kea.

Bij het kopje Specialiteiten leest u meer over dit unieke product van het eiland Kea!

2. Bezoek de smalle grotten van Kea

Kalamos en in Agios Timotheos zijn mooie (kleine grotten) te vinden.

3. Al wandelend de vier stadsstaten uit de antieke periode bezoeken

Ioulis (de huidige hoofdstad), Karthaia, Koressia en Poiessa zijn de antieke steden die u wandelend kunt bezoeken.

4. Een bewijs van menselijk leven in de Neolitische nederzetting van Kefala

3300-3200 v. Chr. heeft men zich hier gevestigd en een nederzetting gebouwd. Ook de vroege Cycladen nederzetting van Agia Irene is een bezoek waard.

5. Het klooster van Panagia Kastriani (18e eeuw)

Dit klooster is gebouwd op de noordoostkust op rotsen. Adembenemend uitzicht.

6. Duiken naar het zusterschip van de Titanic, de Britannic

De zeestraat bij Kea heet de Gouden Kaap, Cavo D’Oro. Een van de moeilijke Kapen uit de antieke periode. Er wordt aangenomen dat hier Griekse schepen op de terugweg van Troje vergaan zijn. Door de moderne technologie van tegenwoordig vergaan hier uiteraard geen schepen meer, maar voor zeilers is dit gebied een extra uitdaging en daardoor geliefd bij de ervaren zeilers. Het zusterschip van de Titanc, de Britannic ligt hier op de zeebodem en is geliefd bij duikers. De duikschool op Kea organiseert duiktochten naar het scheepswrak. Zij hebben een vergunning om hier te mogen duiken.

7. Antiek Karthea

De Heilige Graal voor wandelaars heeft de wandeling op Kea naar de oude stad Karthea hoog in haar vaandel staan. Op de uiterste punt van de zuidoostkust werd hier in de 12e v.Chr. de stad gesticht. Er zijn paar wandelingen in Griekenland die in de ruïnes van een oude stad eindigen en Karthea is één van de meest ongerepte aangezien behalve per boot de enige manier om hier te komen door te lopen of per ezel is. Er zijn verschillende routes, maar de meest populaire en eenvoudigste manier om naar Karthea te komen is door te rijden naar de kleine weg bij Stavroudhaki en lopend over de met stenen verharde weg door de ravijn die u uiteindelijk naar een van twee prachtige baaien en een kleine kerk leidt. De wandeling duurt iets meer dan een uur en is allemaal bergafwaarts. Maar dat betekent wel dat de wandeling terug meer dan een anderhalf uur in beslag zal nemen, u wandelt immers terug heuvelop. De wandeling de moeite waard! Breng water en wat te eten mee voor onderweg maar ook is het heerlijk picknicken op het strand. De beloning is door een oude stad wandelen en zwemmen in een van de meest mooie zee die u ooit gezien zult hebben. Het is een reis  waar elke romanticus ten minste eenmaal in zijn leven geweest moet zijn. Er zijn natuurlijk ook gasten die elk jaar Kea bezoeken en elk jaar de wandeling maken! Tot voor kort bleef de oude opgraving relatief onaangetast door archeologen maar in de afgelopen paar jaar hebben er sommige restauratie werkzaamheden plaatsgevonden op de fundamenten van de oude tempel van Apollo, een tempel van Athina en een oude theater.

Het alternatief voor de wandeling terug is zoals u kwam en over te steken over de landtongen waar de onverharde weg eindigt bij de laatste van de drie stranden van Kaliskia en misschien vindt u iemand met een jeep om mee terug te kunnen rijden. Hier heeft men echt een 4-wielaandrijving nodig, anders komt men niet tegen de berg op. Als u naar Karthea in de ochtend wandelt en dan in de late namiddag terug gaat dan loopt u het hele traject in de schaduw.

8. Het populairste strand van Kea

Gialiskari is het meest populaire strand van Kea, met name bij de bewoners van Ioullis en de weekenders die afkomstig zijn uit Athene. Hoewel het strand klein is, is het volgepakt hier in het weekend en in augustus en de café bar Blue Bay is zo afgeladen vol dat Kea niet onderdoet voor de bekende en bij jongeren geliefde 'strand scene' zoals op de populaire eilanden van de Cycladen waar Mykonos en andere jetset eilanden in de Cycladen zo bekend om zijn.

9. Muziek van Kea

Het eiland van Kea in de Cycladen is bekend vanwege het feit dat enkele van de beste traditionele muzikanten in Griekenland hier vandaan komen. In de zomer van 2003 kwamen een paar van hen samen met anderen van de eilanden van Naxos en Syros voor een weekend festival van zingen, muziek spelen, dansen, eten en drinken. Het festival werd gehouden op verschillende locaties. Sommige avonden traden de muzikanten op in de lokale taverna's. Er was een picknick op de fontein van Benjamin onder de grote plataan boom waar boeren in de schaduw rusten terwijl hun dieren dronken uit de drinkbakken. De laatste nacht was er een concert op de Platia (plein) in Ioulida (de hoofdstad van Kea) die werd voorafgegaan door een film over de muziek van Kea, in het bijzonder de Tsambouna, het instrument dat de ster was van het festival. Wat is een tsambouna? Het is de huid van een geit verzegeld op twee uiteinden . Een opening is een mondstuk en de andere een hoorn, ook van een geit waar het geluid uitkomt. Het geluid van de tsambouna is zoiets als Schotse doedelzak. De noten die worden gespeeld klinken als een treurige klaagzang, dat klinkt als katten in hitte totdat men eraan went dan begint het te klinken als magische en mysterieuze tonen. U kunt bij uw accommodatie informeren of er misschien een muziekfestival tijdens uw verblijf is. Erg leuk om mee te maken!

10. Boottrip

De prachtige traditionele zeilboot Soultana ligt in de haven van Vourkari en biedt plaats aan maximaal vier passagiers (plus de schipper). De houten authentieke boot neemt u mee naar de verlaten stranden rond Kea, hier kunt u heerlijk zwemmen. Ze werd gebouwd in 2002 op het eiland van Lesvos door de oude meester scheepsbouwer Grigoris Grigoriou die zijn pensionering hiervoor even aan de wilgen hing (hij is meer dan 80 jaar oud) om haar te maken. De boot is van een uiterst zeldzaam vorm die is ontstaan in Klein-Azië. Het type van de boot is bekend als 'peramataki'.  De boot is ook met een hoog Kit zeil opgetuigd. Hoewel Kit zeilen vrij populair was in het verleden, ziet men deze vorm van zeilen tegenwoordig nauwelijks meer. Neem contact op met de schipper Kostis voor vragen over tochten langs de bijzondere kust van Kea. Uw accommodatieverschaffer kan u in contact brengen met Kostis, de schipper.

eikelkoekjes_kea

SPECIALITEITEN, LOCALE PRODUCTEN EN EEN RECEPT

Χαμάδα (pronounced Hamada) ‘de eikels’ van Kea

Hamada is het inheemse Keaanse (Tziotiko) woord  voor de gigantische eikels die jaarlijks geraapt (geoogst) worden. Een groot deel is voor de uitvoer naar leerlooierijen in Europa. Ondanks dat deze eikels voor het laatst 49 jaar geleden een belangrijk exportproduct was, zijn de eikels wederom een tak van industrie aan het worden op Kea. Men verzamelde en verkocht op Kea 35.000 kilo wat voor de export het eiland verliet in 2014. De ‘Hamada Acorn’ is een initiatief van een non-profit organisatie die tot doel heeft om ‘de eikel’ en de vele mogelijkheden die deze eikel geeft voor export en de vele bereidingen die mogelijk zijn te herstellen als een belangrijke factor voor de lokale economie van Kea. De organisatie ‘Hamada Acorn' houdt jaarlijkse seminars m.b.t. het oogsten (het rapen en ontdoen van de schil), opslaan & verwerking en onderhoudt van de bomen, uitspoeling en faciliteiten voor het persen.

In de hoofdstad zijn de vele prachtige producten van deze bijzondere eikel te vinden. Uniek souvenir! Bekijk ook eens de website: www.iloveacorns.com

Spatholado

Deze zalf komt van het Griekse eiland van Kea waar het is verzameld en het wordt met de hand gemaakt en geproduceerd in kleine hoeveelheden met behulp van de oude methode. De plant wordt verzameld tijdens de bloeitijd (in mei) onder een wassende maan. Het wordt dan geplaatst in potten met lokale olijfolie en links in de zon totdat het rood kleurt. De olie wordt gebruikt voor brandwonden, kneuzingen, chirurgische littekens enz. Het is met name effectief voor diepe wonden, letsel, veroorzaakt door het breken of andere trauma's die zijn gekoppeld aan schade aan de zenuwen.  Sint-janskruid (Hypericum Perforatum) is een vaste plant met een kern die bezaaid met bladeren en bloemen met zijn helende eigenschappen.  Hoewel de plant vandaag de dag bekend staat als een anti-depressivum en kalmerend middel (de meningen lopen uiteen over de werkelijke effectiviteit op dit gebied) - het is historisch belangrijk als een geneeskrachtig kruid. Inderdaad, het wordt als zodanig vermeld door vele oude Griekse auteurs zoals Dioskurides en Hippocrates. St John's  is bekend door de geschiedenis heen als een wond genezer en was in zijn glorietijd op de slagvelden van de kruisvaarders. In het Grieks is het bekend als 'spathochorto', het verwijst naar de mogelijkheid van genezingen door wonden veroorzaakt door het zwaard. Het was ook gecrediteerd voor het weghouden van boze geesten , voor welk doel het hing boven deuren aan de vooravond van St John's dag (24 juni), wanneer heksen werden verondersteld om het meest actief zijn. De mystiek werd bevestigd door de manier waarop het sap van de plant rood kleurt door de blootstelling aan lucht - een fenomeen waarvan men dacht dat het te symboliseren was met het bloed van Johannes de Doper. Wat het verhaal ook is  met heksen en kruisvaarders, de waarheid is dat deze zalf zeer effectief in het genezen en wonden is. Een paar dagelijkse toepassingen met een stuk katoen waarop de  olie gesprenkeld is, dit bevordert de genezing op een opmerkelijke manier. Spatholado is verkrijgbaar in Kea maar kan ook per post of door contact met Kostis Marulis op kostismaroulis@gmail.com of in Athene in de Elixer kruidenwinkel op Evripidou straat op de hoek van de Athinas straat bij de centrale markt verkregen worden.

Leer de Griekse keuken met Aglaia Kremezi

Samen met de populaire chef-kok, kookboek schrijfster, fotograaf en journalist Aglia Kremezi op een reis door de wereld van het Griekse koken op het prachtige Griekse eiland van Kea. Zij en haar vrienden openen hun huizen en keukens voor de kookworkshops, een ervaring die u nooit zal vergeten. U zal recepten uit heel Griekenland leren koken, eten in prachtige tuinen en picknicks en buiten koken op locatie op een afgelegen strand bijvoorbeeld. U brengt ook een bezoek en krijgt een kookworkshop van de beste koks van het Top restaurant op het eiland Kea, terwijl u na afloop van het maken van de gerechten geniet met vrienden en andere chef-koks, culinaire schrijvers en liefhebbers van Griekse keuken van de heerlijkste gerechten.

Acorn bloem

Acorn (eikel) bloem is glutenvrij. Het kan worden gebruikt in plaats van hele tarwebloem, maïs of geraffineerd wit meel en de meeste recepten zijn niet meer dan 50% van de totale hoeveelheid bloem omdat gluten-vrije bloem niet rijst zoals reguliere meel dat wel doet, waardoor je meer bloem nodig hebt. Onthoud dat eikels noten zijn en ze moeten worden behandeld op de zelfde manier als walnoten, amandelen en andere noten die worden gebruikt in de keuken. Eikels hebben een rijke, aardse geur, kleur en smaak dat goed met melasse*, ahornsiroop** en honing combineert. Vers gemalen eikels waar u een stevig mengel van maakt is een geweldige aanvulling in uw gehakt, soepen en stoofschotels. Acorn bloem is veruit superieur aan maïsmeel voor het binden van jus, soepen en hartige sauzen.

Leuk recept

Acorn melasse stroop koekjes

3/4 kopje bruine suiker

3/4 kopje boter

1 groot ei

3/4 kopje melasse siroop

1 1/4 kopjes acorn meel

1 1/2 kopjes bloem

1 theelepel bakpoeder of ‘bakingsoda’

 1/2 theelepel zout

1 1/2 theelepel gember

1 theelepel kaneel

1 theelepel nootmuskaat

1/2 theelepel piment

Bereiding:

Voeg de bruine suiker en boter bij elkaar en klop het tot er een crème ontstaat. Voeg het ei en de melasse siroop toe, meng alles  grondig. In een afzonderlijke kom, mengt u samen met de  acorn bloem alle overige ingrediënten bij elkaar. Voeg beide mengsels bij elkaar. Met twee lepels legt u hoopjes deeg op een ingevette bakplaat. De bovenkant eventueel gladder maken en indien gewenst kunt u de koekjes met kristalsuiker bestrooien. Bakken de koekjes op 170 graden in 8-10 minuten gaar.

*Meridian Blackstrap melasse stroop is een veelzijdige natuurlijke zoetstof die gebruikt kan worden bij het bakken van brood, cakes, koekjes of in hartige voedingsmiddelen zoals chutney en sauzen. Het is rijk aan mineralen, vooral calcium, kalium en magnesium. De Biologische Blackstrap Melasse wordt verkregen tijdens het proces van rietsuiker productie, waarin alle nuttige voedingsstoffen van de rietsuiker geconcentreerd worden in de melasse.

**Ahornsiroop, ook wel maple (de esdoorn uit Canada) syrup genoemd, is mild zoet van smaak en heerlijk over de pannenkoek, in fruitsalades, in koffie of zelfs door de cake/taart! Ahornsiroop is vrij van:tarwe, gluten en zuivel.